Kun je vrij uit praten?

“Ik zou graag even met je praten over onze manager, kun je vrij uit praten?” werd mij enkele jaren geleden door een collega gevraagd. “Ja hoor, ik zit alleen in de auto, go your gang”, hoorde ik mezelf zeggen. Er volgde een klaagzang over onze leidinggevende. Hij was soms te bot, ongeduldig en toonde weinig respect. “Heb je het bij hem zelf ook al aangegeven?” vroeg ik. “Nee, ik kijk wel uit”, was het antwoord.

Als ze iets willen bespreken, dan moeten ze gewoon naar me toe komen, we zijn allemaal volwassen mensen.

Weinig vertrouwen
Er was inderdaad weinig vertrouwen over en weer. Er was onder de collega’s veel onvrede over de manier van aansturing, maar niemand durfde het bij de manager aan te geven. De vraag waarom dit zo was, bleef onbeantwoord. Was iedereen bang voor de consequenties? Zat er een andere angst of onzekerheid onder?  Het was lastig er een vinger op de leggen.
Eenmaal per maand ging ik met mijn manager een dag op pad en dan hadden we tijd om een aantal zaken in een wat minder gedwongen sfeer te bespreken. Ik besloot het eens op het woord te gooien dat er onvrede was onder de collega’s en dat ze blijkbaar moeite hadden hun onvrede kenbaar te maken. Zijn reactie was net zo logisch als tekenend: “Als ze iets willen bespreken, dan moeten ze gewoon naar me toe komen, we zijn allemaal volwassen mensen”.  “En als ze dat niet doen, omdat er blijkbaar onzekerheid heerst, zet jij dan de eerste stap?” vroeg ik hem. “Ik heb geen probleem, dus ik zou niet weten waarom?”
De situatie hield nog jaren stand, totdat er mensen uit onvrede vertrokken en uiteindelijk de manager zelf.

Gevoelde veiligheid werkt twee kanten op
Het meest schrijnende aan bovenstaand waargebeurd verhaal is dat het heel vaak plaatsvindt in organisaties en bovenal onnodig is. Als de leidinggevende in staat is om een optimale veiligheid op de werkvloer te creëren en zichzelf kwetsbaar durft op te stellen, dan ‘durven’ medewerkers ook hun mening te geven. Hoe meer vertrouwen over en weer, hoe meer er daadwerkelijk wordt uitgesproken naar elkaar toe. Productief conflict, zoals ik dat meestal noem, is heel hard nodig om SAMEN betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel te creëren en de gezamenlijke doelen te bereiken. Zonder wrijving geen glans. Zonder constructieve feedback ontstaat namelijk vaak kunstmatige harmonie. Dan wordt een situatie in stand gehouden, waarbij niemand elkaar de waarheid durft te zeggen, omwille van de ‘goede vrede’ of uit angst voor de consequenties.

Feedback is een cadeautje
Het geven van feedback blijkt voor veel mensen heel lastig. Net als feedback ontvangen. En dat is het ook. Het is heel lastig om feedback als een cadeautje te verpakken en het is nog moeilijker om het als cadeautje aan te nemen. “Dank je wel dat je aangeeft mijn manier van communiceren niet fijn te vinden”. Ook ik vind dat nog steeds lastig. Maar als je bereid bent  om over je ego heen te stappen en de meestal goedbedoelde feedback te gebruiken om jezelf te verbeteren, kun je hierin enorme stappen maken. Het is absoluut ontwikkelbaar!

V.O.C. Vertrouw op Compas
Herenlaan 162, 5708 ZS Helmond
M 06 443 198 48
peternouwen@vertrouwopcompas.nl
www.vertrouwopcompas.nl